{"id":117,"date":"2025-10-12T12:04:00","date_gmt":"2025-10-12T15:04:00","guid":{"rendered":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/?p=117"},"modified":"2025-10-17T16:57:30","modified_gmt":"2025-10-17T19:57:30","slug":"ponto-9","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/ponto-9\/","title":{"rendered":"9  Barquinha"},"content":{"rendered":"\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><strong>Barquinha<\/strong> &#8211; mobilidade e mem\u00f3ria afetiva<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"709\" height=\"400\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barca.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-536\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barca.jpg 709w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barca-300x169.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 709px) 100vw, 709px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mais do que um meio de transporte, a barquinha \u00e9 uma das met\u00e1foras mais vivas do Jardim S\u00e3o Manoel. Pequena, simples e conduzida por m\u00e3os experientes, ela conecta duas margens que, sem ela, ficariam isoladas. Mas sua import\u00e2ncia vai muito al\u00e9m da geografia: cada travessia carrega mem\u00f3rias, hist\u00f3rias e trocas que fortalecem a identidade do bairro.<\/p>\n\n\n\n<p>Desde cedo, crian\u00e7as e jovens usam a barquinha para chegar \u00e0 escola, enquanto trabalhadores cruzam o rio a caminho do trabalho, do centro comercial da Zona Noroeste ou para acessar outros equipamentos p\u00fablicos. Pessoas levam e trazem n\u00e3o apenas mercadorias e compras do dia, mas tamb\u00e9m not\u00edcias, convites para festas, chamadas para assembleias e informa\u00e7\u00f5es sobre o que est\u00e1 acontecendo no territ\u00f3rio. Em dias de mar\u00e9 alta, vento forte ou chuva intensa, a travessia exige cuidado e paci\u00eancia, lembrando a todos que viver aqui tamb\u00e9m \u00e9 aprender a lidar com o tempo e a for\u00e7a da natureza.<\/p>\n\n\n\n<p>O trabalho do Mapinha, que conduz a barquinha, \u00e9 carregado de responsabilidade. Al\u00e9m de garantir a seguran\u00e7a de cada passageiro, ele acaba se tornando um elo vivo entre as hist\u00f3rias das duas margens. Muitas vezes, \u00e9 no trajeto que surgem conversas importantes, combinados para mutir\u00f5es ou at\u00e9 mesmo as primeiras ideias de mobiliza\u00e7\u00f5es comunit\u00e1rias.<\/p>\n\n\n\n<p>A barquinha tamb\u00e9m \u00e9 s\u00edmbolo de resist\u00eancia. Em per\u00edodos como o das obras da Nova Entrada de Santos, em que a falta de transporte oficial amea\u00e7ou isolar parte do bairro, a comunidade entendeu, ainda mais, a import\u00e2ncia da barquinha continuar a operar. A travessia mant\u00e9m vivas rela\u00e7\u00f5es familiares e comunit\u00e1rias que conectam o bairro ao seu entorno, permitindo que festas, reuni\u00f5es e eventos culturais n\u00e3o conhe\u00e7am barreiras de rio. Se, no mapa, o Jardim S\u00e3o Manoel parece dividido por um curso d\u2019\u00e1gua da Zona Noroeste, na pr\u00e1tica a barquinha prova o contr\u00e1rio: ela une o que a mar\u00e9 parece separar.<\/p>\n\n\n\n<h5 class=\"wp-block-heading\">Clique na imagem para ampliar.<\/h5>\n\n\n<div  id=\"jtg-535\" class=\"modula modula-gallery modula-columns\" data-config=\"{&quot;tabletHeight&quot;:800,&quot;mobileHeight&quot;:800,&quot;desktopHeight&quot;:800,&quot;enableTwitter&quot;:false,&quot;enableWhatsapp&quot;:false,&quot;enableFacebook&quot;:false,&quot;enablePinterest&quot;:false,&quot;enableLinkedin&quot;:false,&quot;enableEmail&quot;:false,&quot;randomFactor&quot;:0.5,&quot;type&quot;:&quot;grid&quot;,&quot;columns&quot;:12,&quot;gutter&quot;:10,&quot;mobileGutter&quot;:10,&quot;tabletGutter&quot;:10,&quot;desktopGutter&quot;:10,&quot;enableResponsive&quot;:&quot;0&quot;,&quot;tabletColumns&quot;:2,&quot;mobileColumns&quot;:1,&quot;lazyLoad&quot;:0,&quot;lightboxOpts&quot;:{&quot;animated&quot;:true,&quot;Thumbs&quot;:{&quot;type&quot;:&quot;modern&quot;,&quot;showOnStart&quot;:false},&quot;Toolbar&quot;:{&quot;display&quot;:{&quot;right&quot;:[&quot;close&quot;]},&quot;enabled&quot;:true},&quot;Carousel&quot;:{&quot;Panzoom&quot;:{&quot;touch&quot;:true},&quot;infinite&quot;:false},&quot;keyboard&quot;:{&quot;Escape&quot;:&quot;close&quot;,&quot;Delete&quot;:&quot;close&quot;,&quot;Backspace&quot;:&quot;close&quot;,&quot;PageUp&quot;:false,&quot;PageDown&quot;:false,&quot;ArrowUp&quot;:false,&quot;ArrowDown&quot;:false,&quot;ArrowRight&quot;:false,&quot;ArrowLeft&quot;:false},&quot;touch&quot;:false,&quot;backdropClick&quot;:false,&quot;l10n&quot;:{&quot;CLOSE&quot;:&quot;Fechar&quot;,&quot;NEXT&quot;:&quot;Pr\\u00f3ximo&quot;,&quot;PREV&quot;:&quot;Anterior&quot;,&quot;Error&quot;:&quot;N\\u00e3o foi poss\\u00edvel carregar o conte\\u00fado solicitado. Tente novamente mais tarde.&quot;,&quot;PLAY_START&quot;:&quot;Iniciar apresenta\\u00e7\\u00e3o de slides&quot;,&quot;PLAY_STOP&quot;:&quot;Pausar apresenta\\u00e7\\u00e3o de slides&quot;,&quot;FULL_SCREEN&quot;:&quot;Tela cheia&quot;,&quot;THUMBS&quot;:&quot;Miniaturas&quot;,&quot;DOWNLOAD&quot;:&quot;Baixar&quot;,&quot;SHARE&quot;:&quot;Compartilhar&quot;,&quot;ZOOM&quot;:&quot;Ampliar&quot;,&quot;EMAIL&quot;:&quot;Here is the link to the image : %%image_link%% and this is the link to the gallery : %%gallery_link%%&quot;,&quot;MODAL&quot;:&quot;Voc\\u00ea pode dispensar este conte\\u00fado com a tecla ESC&quot;,&quot;ERROR&quot;:&quot;Algo deu errado, tente novamente mais tarde&quot;,&quot;IMAGE_ERROR&quot;:&quot;Imagem n\\u00e3o encontrada&quot;,&quot;ELEMENT_NOT_FOUND&quot;:&quot;Elemento HTML n\\u00e3o encontrado&quot;,&quot;AJAX_NOT_FOUND&quot;:&quot;Erro ao carregar AJAX: N\\u00e3o encontrado&quot;,&quot;AJAX_FORBIDDEN&quot;:&quot;Erro ao carregar AJAX: N\\u00e3o autorizado&quot;,&quot;IFRAME_ERROR&quot;:&quot;Erro ao carregar a p\\u00e1gina&quot;,&quot;TOGGLE_ZOOM&quot;:&quot;Alternar n\\u00edvel de zoom&quot;,&quot;TOGGLE_THUMBS&quot;:&quot;Alternar miniaturas&quot;,&quot;TOGGLE_SLIDESHOW&quot;:&quot;Alternar exibi\\u00e7\\u00e3o de slides&quot;,&quot;TOGGLE_FULLSCREEN&quot;:&quot;Alternar modo de tela cheia&quot;},&quot;Images&quot;:{&quot;Panzoom&quot;:{&quot;maxScale&quot;:2}},&quot;mainClass&quot;:&quot;modula-fancybox-container modula-lightbox-jtg-535&quot;,&quot;Html&quot;:{&quot;videoAutoplay&quot;:0,&quot;videoTpl&quot;:&quot;&lt;video class=\\&quot;fancybox__html5video\\&quot; controls muted playsinline controlsList controlsList=\\&quot;nodownload\\&quot; poster=\\&quot;{{poster}}\\&quot; src=\\&quot;{{src}}\\&quot; type=\\&quot;{{format}}\\&quot; &gt;  Sorry, your browser doesn&#039;t support embedded videos, &lt;a href=\\&quot;{{src}}\\&quot;&gt; download &lt;\\\/a&gt; and watch with your favorite video player! &lt;\\\/video&gt;&quot;}},&quot;inView&quot;:false,&quot;email_subject&quot;:&quot;Confira esta imagem incr\\u00edvel!!&quot;,&quot;email_message&quot;:&quot;Aqui est\\u00e1 o link para a imagem: %%image_link%% e este \\u00e9 o link para a galeria: %%gallery_link%%&quot;,&quot;grid_type&quot;:&quot;automatic&quot;,&quot;rowHeight&quot;:250,&quot;lastRow&quot;:&quot;justify&quot;,&quot;lightbox&quot;:&quot;fancybox&quot;}\">\n\n\t\n\t<div  class=\"modula-items grid-gallery\">\n\t\t<div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"544\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Largo da Pompeba. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-544\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-300x200.jpg\" data-caption=\"Largo da Pompeba. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1094_3000p-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Largo da Pompeba. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"538\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-538\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p (1)\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-300x200.jpg\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1479_3000p-1-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"540\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-540\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-300x200.jpg\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1511_3000p-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"541\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-541\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-300x200.jpg\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1494_3000p-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"543\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Jos\u00e9 Aldo Vieira de Melo, 67, e Vit\u00f3ria Santos Oliveira. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-543\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-300x200.jpg\" data-caption=\"Jos\u00e9 Aldo Vieira de Melo, 67, e Vit\u00f3ria Santos Oliveira. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1280_3000p-1-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Jos\u00e9 Aldo Vieira de Melo, 67, e Vit\u00f3ria Santos Oliveira. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"545\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-545\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-300x200.jpg\" data-caption=\"Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1669_3000p-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Travessia do bairro S\u00e3o Manoel para Vila Gilda a remo no Largo da Pompeba, na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"548\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"Jos\u00e9 Aldo Vieira de Melo, 67. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-548\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p.jpg\" title=\"Sao Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-300x200.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-300x200.jpg\" data-caption=\"Jos\u00e9 Aldo Vieira de Melo, 67. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-scaled.jpg 2560w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-scaled-300x200.jpg 300w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-768x512.jpg 768w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-2048x1365.jpg 2048w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Sao-Manoel-Santos-FB_26062025_1315_3000p-1140x760.jpg 1140w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"jtg-description\">Jos\u00e9 Aldo Vieira de Melo, 67. Bairro S\u00e3o Manoel, localizada na zona noroeste da cidade de Santos, Baixada Santista, SP, Brasil, 26 de junho de 2025. Fotografia por Felipe Beltrame \/ Matume Produ\u00e7\u00f5es \/ Instituto Elos.<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item effect-pufrobo\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t<a data-image-id=\"547\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-535\" data-caption=\"\" aria-label=\"Abrir imagem no lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-547\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barquinha.jpg\" title=\"barquinha\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"170\" src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barquinha-300x170.jpg\" data-src=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barquinha-300x170.jpg\" data-caption=\"\" srcset=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barquinha.jpg 706w, https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/barquinha-300x170.jpg 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/>\n\t\t<div class=\"figc no-description\">\n\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t\t\n\t<\/div>\n\n\t\n\t\n\t<script type=\"application\/ld+json\">\n\t{\n\t\t\"@context\": \"http:\/\/schema.org\",\n\t\t\"@type\"   : \"ImageGallery\",\n\t\t\"id\"      : \"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/ponto-9\/\",\n\t\t\"url\"     : \"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/ponto-9\/\"\n\t}\n\n\t<\/script>\n\n\t\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Barquinha &#8211; mobilidade e mem\u00f3ria afetiva Mais do que um meio de transporte, a barquinha \u00e9 uma das met\u00e1foras mais vivas do Jardim S\u00e3o Manoel. Pequena, simples e conduzida por m\u00e3os experientes, ela conecta duas margens que, sem ela, ficariam isoladas. Mas sua import\u00e2ncia vai muito al\u00e9m da geografia: cada travessia carrega mem\u00f3rias, hist\u00f3rias e &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/ponto-9\/\">Continue lendo<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2],"tags":[],"class_list":["post-117","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-roteiro","nodate","item-wrap"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=117"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":640,"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/117\/revisions\/640"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=117"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=117"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/institutoelos.org\/museucomunitariosaomanoel\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=117"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}